Tadż Mahal

Pokryty w całości błyszczącym białym marmurem Tadź Mahal (Plac Koronny) reprezentuje piękno architektury mongolskiej. Zbudowano go na życzenie cesarza Śahdxahana w hołdzie dla jego ukochanej zony Mumtaz Mahal. Według legendy przed śmiercią zobowiązała ona męża do spełnienia jej 3 obietnic: nigdy się nie ożenić, zaopiekować się dziećmi oraz postawić na jej cześć budowle , który będzie ją upamiętniał po śmierci. Grobowiec ten budowany był przez 22 lata. Uczestniczyło w tym 20000 robotników. O budowli tej mówi się że została zaprojektowana przez gigantów a wykończona przez jubilerów. Grobowiec wzniesiony jest na wysokiej kwadratowej platformie z czerwonego piaskowca o boku długości 57 m, zakończonej  minetami o wysokości 47 m. Taki układ podkreśla proporcje kopuły składającej się z dwóch czasz. Ta wewnętrzna ma 24 m wysokości oraz 18 m średnicy a jej podłużny kształt wywodzi się z architektury perskiej. Ośmioboczna sale obiega korytarz. Budynek ma ciekawy cebulasty kształt.  Posiada wieżyczki na skrzydłach, natomiast jego środkowa a zarazem  najbardziej okazała kopuła liczy sobie aż 24,5 metra wysokości i 17,7 metra średnicy.Elewacja jest raczej purystyczna i skromnie dekorowana. Światło do wnętrza wpada jedynie przez delikatne marmurowe ażury przesłon. W krypcie pod budynkiem spoczywają szczątki cesarza oraz jego ukochanej zony. Tadź Mahal nie wznosi się na środku ogrodu zgodnie z obowiązująca wtedy konwencją e na jego końcu w głębi długiej sadzawki, natomiast jego tylna elewacja zwrócona jest ku rzece. Podania mówią iż właśnie cesarz wyznaczył to miejsce planując budowę bliźniaczego grobowca tym razem z czarnego marmuru po przeciwnym brzegu rzeki.Dzisiaj budowla ta uznawana jest za najwybitniejsze  dzieło całej indyjskiej architektury oraz znana na całym świecie. W Indiach natomiast Tadż Mahal uznawany jest za świętość narodową i narodowe dzieło sztuki.


czytaj więcej

Opera w Sydney

Jednym z najsłynniejszych budynków a zarazem symboli Australii jest  Opera w Sydney znajdujący się na cyplu wysuniętym w wody Zatoki Sydney, w pobliżu wieżowców.  Jedną z najbardziej imponujących cech ów opery  jest sposób, w jaki ten nowoczesny gmach udało się wtopić w całe otoczenie.  Budynek ten  to fantastyka architektoniczna dostosowana kształtem do współczesnej ery podróży kosmicznych. Historia powstania opery w Sydney rozpoczęła się w 1956 roku kiedy to  rząd Nowej Południowej Walii rozpisał międzynarodowy konkurs na projekt budynku. Wymagania nie były ściśle sprecyzowane, miała to być  bryła z salą przeznaczoną do wystawiania widowisk operowych oraz oddzielną, z akustyką przystosowaną do koncertów symfonicznych. Projektantem tego architektonicznego cudu został  Duńczyk Jörn Utson, którego projekt wygrał z ponad dwusetną konkurencją a 32 krajów. Projekt architektoniczny przedstawiał budynek wykonany ze szkła, stali oraz  betonu. Ze względu na skomplikowaną konstrukcję jego budowa trwała Az 10 lat. Duże trudności przysporzył dach którego szkielet wazy aż 161000 ton. Jego  kształty przypominają wypełnione wiatrem żagle dużego statku. W nocy dach jest jasno oświetlony co kontrastuje z ciemnoniebieską wodą zatoki i stwarza niepowtarzalną atmosferę.W budynku opery znajdują się wiele sal o różnych przeznaczeniach. W sali Concert Hall mieszczącej  się w głównym gmachu są największe organy świata zbudowane z 10 tysięcy piszczałek. Opera Theatre i Drama Theatre to sale teatralne. Utzon Room i Forecourt natomiast to wielozadaniowe przestrzenie zaprojektowane z muszlą o nowoczesnych inscenizacjach. W Budynku znajduje się też sala projekcyjna oraz  studio nagrań a także liczne bary i restauracje.Obecnie budynek ten uznaje się go za najciekawszą pod względem architektonicznym a także  najładniejszą budowlę na półkuli południowej.


czytaj więcej

Machu Picchu

Położone wysoko w peruwiańskich Andach ruiny miasta Machu Picchu to jedna z największych atrakcji turystycznych na świecie. Jeszcze niedawno dotarcie do tego niezwykłego miejsca było męcząca wspinaczka z przewodnikiem. Dzisiaj jednak można się tam dostać dużo łatwiej bo autobusem. Wiele zabytków architektonicznych  Peru dawno temu zniknęło bezpowrotne. Przyczyn takiej sytuacji było kilka min. upadek kultury inkaskiej, niekorzystne warunki atmosferyczne, kataklizmy, hiszpańscy koloniści itd. Położone w niedostępnych górach ruiny Machu Picchu pozwalają w nieco większym stopniu niż gdzie indziej pozwać i podziwiać niezwykłe umiejętności budownicze Inków. Potężne i otoczone murami miasto rozciąga się między dwoma górskimi szczytami na wysokości około 900 m nad rzeką Urbambą. Miejsce to uważane było za święte jeszcze na długo przed tym zanim w 1400 roku Inkowie zaczęli tam sprawować rządy. W obrębie murów wykonanych z granitu znajduj się ruiny budowli publicznych czyli pałaców, łaźni, świątyń, spichrzów oraz grobów. Znajduje się tam również około 150 domów, wzniesionych tzw. tarasach wokół wspólnych dziedzińców. Tarasy te natomiast połączone są ze sobą wielkimi kamiennymi schodami tworząca cały system. Jednym z najciekawszych oraz najważniejszych zabytków jest kamień Intihuatana do którego według podań podczas rytuałów związanych z przesileniem zimowym „przywiązywano” słonce do ziemi aby zapobiec jego zniknięciu. Miasto to było wręcz modelowe pod względem samowystarczalności ponieważ budowle wznoszono z miejscowych materiałów, wodę natomiast doprowadzono kamiennymi kanałami dzięki czemu wszystkie części miasta były nawodnione. Na Kamiennych tarasach Inkowie zakładali ogrody a w zagrodach wypasali bydło.Ten niezwykły zespół zabytków, położony  zaledwie 80 kilometrów od miasta Cuzco,  został odkryty bardzo późno bo w 1911 roku.


czytaj więcej

Dziewiętnasty wiek przyniósł gwałtowne zmiany oraz szybki postęp w transporcie i komunikacji. Wynalazki tego typu jak pociąg, telegraf, elektryczność a później jeszcze telefon i samochód, całkowicie zmieniły zachodnie społeczeństwa. Architekci musieli więc sprostać wyzwaniom jakie przyniósł nowy świat.  Rewolucja przemysłowa wstrząsnęła światem architektury a co za tym idzie formy i estetyki. Zwolennicy neogotyku oraz innych stylów historycznych byli niezwykle usatysfakcjonowani  gdyż mogli stosować nowe materiały oraz techniki.  Jako arcydzieło ówczesnej architektury można przedstawić Clifton Bridge – pierwszy wiszący most w wielkiej Brytanii. Wymiary tego obiektu są imponujące: główne przęsło ma 214 m długości i znajduje się 76 m ponad wąwozem Severn.  Inny przykład to palmiarnia w Kew Gardens w Londynie.  Przy jej budowie zastosowano kute i lane żelazo, a szkło powtarza łagodne krzywizny konstrukcji. Było to duże osiągnięcie które miało duży wpływ na dalszy rozwój architektury.Prefabrykowane konstrukcje z żela i szkła stały się cudem tej epoki. Pełne krzywizny dachy i delikatna korona żeliwnych kratownic łączone ze szkłem tworzyły idealnie przejrzysta powierzchnię wystawowa jak np. w Pałacu Kryształowym  z 1851 roku.Pałac ten wzniesiony został w Hyde parku jako hala ekspozycyjna Wystawy Światowej. Była to niezwykle duża bo mierząca 564 metry prefabrykowana budowla z żelaza, szkła oraz drewna. W konstrukcji sklepienia poprzecznej alei wykorzystano motyw liścia lilii wodnej. Jednocześnie po raz pierwszy w historii architektury zużyto tak wiele przemysłowo produkowanego szkła. Drewniane elementy natomiast dodano dla komfortu psychicznego zwiedzających.Galerie w bocznych alejkach obciążały konstrukcję oraz stanowiły przestrzeń eksploatacyjną, natomiast aleja poprzeczna jest znacznie wyższa od pozostałych i miała 22 metry wysokości oraz wysokości.


czytaj więcej